20 Μαΐου 2022

“Αύξηση κατασκευαστικών υλικών: Παροδική ακρίβεια… (ή) Κυβερνητική αστάθεια;”, γράφει ο Ν. Κορακιανίτης.

Λίγο πριν το φετινό Πάσχα το οποίο όπως φαίνεται θα το ζήσουμε υπό κανονικές συνθήκες… τα προβλήματα δεν σταματάνε και έρχονται συνέχεια στην επικαιρότητα.

 Το θέμα των ημερών δεν είναι άλλο από την ακρίβεια.

Ακρίβεια παντού στα καθημερινά αγαθά, στην ενέργεια και στα υλικά. Όπως φαίνεται οι τιμές έχουν πάρει την ανιούσα χωρίς να γνωρίζει κανείς μας πότε θα τελειώσει όλο αυτό.

Μέσα σε όλα αυτά σε αδιέξοδο έχουν οδηγηθεί οι εργοληπτικές εταιρίες λόγω των εκρηκτικών ανατιμήσεων σε οικοδομικά υλικά, πρώτες ύλες και ενέργεια.

Θυμάστε και από αυτήν εδώ την στήλη που λέγαμε ότι μόλις τελειώσει η πανδημία φαίνεται αν υπάρχει μία ανάσα σε όλους τους τομείς με κυρίαρχο αυτόν της οικοδομής και των κατασκευών.

Σε ιδιωτικό επίπεδο ήταν αρκετές οι κατασκευές που είχαν παγώσει λόγω πανδημίας και φέτος όπως όλα έδειχναν ήταν μια καλή ευκαιρία να κάνουν restart… χωρίς να υπολογίζουμε όλοι μας όμως την ακρίβεια…

Η πανδημική κρίση, η αύξηση των τιμών στην ενέργεια σε παγκόσμιο επίπεδο, οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία και οι απειλές της τελευταίας περί διακοπής ενεργειακής τροφοδότησης της Ευρώπης, δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ με αντίκτυπο στη δραστηριότητα μικρών και μεγάλων κατασκευαστών τόσο στα δημόσια όσο και στα ιδιωτικά έργα.

Και αυτά στον ιδιωτικό τομέα… ας δούμε όμως πως όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε αδιέξοδο και τα δημόσια έργα.

Να πω εδώ ότι πρόσφατα είδα κάποιες καταγγελίες στο Περιφερειακό συμβούλιο Ιονίων Νήσων από την παράταξη ΑΝΑΣΑ και τον πρώην Περιφερειάρχη Θ. Γαλιατσάτο όσον αφορά τις χαμηλές προσφορές των εργολάβων σε έργα απευθείας ανάθεσης για έκτακτες ανάγκες όπως είναι οι καταστροφές από τον Μπάλλο με κάποιες μάλιστα να είναι ακόμα και 0%!

Ακούγοντας τον Αντιπεριφερειάρχη Μ. Ορφανουδάκη να απαντά δεν κρύβω ότι μου δημιούργησε κάποια ανησυχία το τι μέλλει γενέσθαι.

Είπε ότι αυτό οφείλεται στις αυξήσεις των υλικών και έτσι και οι ίδιοι «εκμεταλλευόμενοι» το επείγον καταθέτουν ότι προσφορά θέλουν…

Ίσως αυτό είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα σε όσα αναφέρουμε. Εξάλλου όλο το προηγούμενο διάστημα οι  εργοληπτικές οργανώσεις και κυρίως οι ΠΕΔΜΕΔΕ και ΠΕΣΕΔΕ είχαν προχωρήσει σε ένα μπαράζ επιστολών στις οποίες περιέγραφαν με μελανά σημεία τα όσα συμβαίνουν στους κόλπους των κατασκευαστών.

Ενδεικτικό είναι πως η αύξηση των τιμών των κατασκευαστικών υλικών, αλλά και των πρώτων υλών, όπως η άσφαλτος και ο σίδηρος που ξεπερνούν το 140% και αγγίζουν το 200%, επηρεάζουν σημαντικά τους προϋπολογισμούς όλων των έργων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των προϋπολογισμών των έργων που θα δημοπρατηθούν στο άμεσο μέλλον, καθώς και την αδυναμία υλοποίησης έργων μικρού και μεσαίου μεγέθους (έως 10 εκατ. ευρώ). Επίσης, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις αποφυγής υπογραφής συμβάσεων, καθώς οι ανάδοχοι προτιμούν να κηρυχθούν έκπτωτοι παρά να αναλάβουν την υλοποίηση έργων που μειοδότησαν, καθώς αυτά θα κοστίσουν περισσότερο από τις προσφορές που έχουν υποβληθεί. Τα αντανακλαστικά του Υπουργείου Υποδομών Το Υπουργείο Υποδομών έχει αναγνωρίσει από την πρώτη στιγμή το πρόβλημα που προκύπτει για την υλοποίηση έργων και έχει προχωρήσει από τον περασμένο Δεκέμβριο στον καθορισμό των συντελεστών αναθεώρησης των κατασκευαστικών υλικών με Υπουργική Απόφαση του Κώστα Αχ. Καραμανλή, και την ίδρυση Εταιρείας Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών (γνωστή και ως παρατηρητήριο τιμών).

Σε αυτό το εκρηκτικό κλίμα στον κατασκευαστικό κλάδο όπου κρίσιμα έργα υποδομών που υλοποιούνται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση να έχουν παγώσει, εφόσον οι κατασκευαστικές εταιρείες  αδυνατούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά και να διασφαλίσουν την ομαλή ολοκλήρωση των έργων.

Και μέσα σε όλο αυτό με αρκετό χρόνο να έχει χαθεί διάβασα χτες για συμφωνία που φαίνεται πως καταλήγουν το Υπουργείο Υποδομών και οι εργοληπτικές οργανώσεις σχετικά με το φλέγον ζήτημα της κατακόρυφης αύξησης των τιμών των κατασκευαστικών υλικών, καθώς το Υπουργείο «τρέχει» τις διαδικασίες ώστε να περάσουν από τη Βουλή οι απαραίτητες νομοθετικές ρυθμίσεις εντός του μήνα, ενώ σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει και το Υπουργείο Οικονομικών.

Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Υποδομών οι νέες ρυθμίσεις προκύπτουν σε μεγάλο βαθμό από τις προτάσεις των εργοληπτών. Αυτές προέβλεπαν την παράταση υλοποίησης των συμβάσεων για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τη δυνατότητα αναστολής των εργασιών εκ μέρους των αναδόχων, την αναστολή υπογραφής συμβάσεων, τη διάλυση των ήδη υπογεγραμμένων συμβάσεων στην περίπτωση που η αύξηση των προϋπολογισμών των έργων ξεπεράσουν το 18%, καθώς και να γίνει αναπροσαρμογή του εργολαβικού ανταλλάγματος λόγω απρόοπτης μεταβολής συνθηκών. Πλέον, το ζήτημα βρίσκεται στα χέρια του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο αναμένεται να δώσει έως την επόμενη Τρίτη το τελικό ΟΚ, καθώς υπάρχουν και δημοσιονομικές προεκτάσεις στις προτεινόμενες λύσεις. Από εκεί και έπειτα το τελικό κείμενο που έχει καταρτίσει το Υπουργείο Υποδομών θα αποσταλεί στους εργολήπτες για να δώσουν το πράσινο φως και ύστερα θα οδεύσει με fast-track διαδικασίες στη Βουλή.

Ας ελπίσουμε ότι το Υπουργείο έστω και τώρα θα προχωρήσει στην έκδοση Υπουργικών Αποφάσεων για τον καθορισμό των τιμών, αλλά τα στελέχη του προτιμούν να χρησιμοποιείται η εναλλακτική αυτή με εξαιρετική φειδώ, καθώς στόχος είναι στο αμέσως επόμενο διάστημα οι τιμές των υλικών και των εργασιών να καθορίζονται αυτόματα από το Παρατηρητήριο Τιμών, το οποίο βρίσκεται υπό διαμόρφωση σε συνεργασία με τις εργοληπτικές οργανώσεις.

Ζητήματα μεταλλαγμένων οικονομικό-κοινωνικών κρίσεων δύσκολα αντιμετωπίζονται χωρίς πρόγραμμα, χωρίς σχεδιασμό και σίγουρα όχι με βραχυπρόθεσμο Κυβερνητικό νομοθετικό πλαίσιο. Αν λοιπόν δεν είμαστε έτοιμοι να προβλέψουμε, να αντιμετωπίσουμε και να προχωρήσουμε στην επίλυση όλων αυτών των παροδικών ζητημάτων με σταθερή πολιτική αντιμετώπιση τότε το αποτέλεσμα θα είναι εξίσου προβλέψιμο πλην όμως εκεί θα κυνηγάμε τις εξελίξεις και θα προσπαθούμε απλά να χάσουμε όσο το δυνατόν λιγότερα με την διέξοδο να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο.

Νικόλαος Κορακιανίτης: Πολιτικός Μηχανικός Laisergo.gr

Επισκέψεις: 799

Δημοσιεύστε το αν σας αρέσει